Column Wout Huizing

Over continuïteit en uniciteit


Wout HuizingIn een mooi boek dat besproken wordt met studenten is onder andere te lezen: ‘Wie we zijn, is een vraag die we onszelf allemaal bij tijd en wijle en zeker op keerpunten in het leven stellen’. Want ons leven wordt bepaald door het feit dat we in de tijd leven. 

En dus: ‘Wie we zijn, komen we op het spoor door het vertellen van ons levensverhaal waarin we een samenhang aanbrengen tussen de gebeurtenissen die ons overkomen. Daarbij zijn we niet passief overgeleverd aan het lot of aan anderen die ons leven uitmaken. We mogen onszelf herkennen in het verhaal dat we over onszelf aan onszelf vertellen’. En wat blijkt? Onze identiteit is steeds ‘in de maak’ en anderzijds een ‘blijvendheid’ in de tijd. Bij identiteit draait het altijd om ‘continuïteit’ (hetzelfde in de tijd) en uniciteit (zichzelf zijn).

Het Baptistenseminarium vertelt graag de verhalen over een groepje Engelse vluchtelingen die in 1609 de eerste baptistengemeente in Amsterdam stichtte. En hoewel klein begonnen, vierden in 2009 ruim 100 miljoen baptisten over de hele wereld hun 400-jarig bestaan. In datzelfde jaar deed het Baptistenseminarium haar intrede aan de Faculteit der Godgeleerdheid van de Vrije Universiteit. Tijdens het openingssymposium werd direct aangegeven dat er een eigen, baptistische manier van theologie bedrijven bestaat: ‘Doing Theology in a Baptist Way’. Kern daarvan is dat baptisten een gemeente zien als broedplaats en laboratorium voor theologie en dat op het Seminarium gepoogd wordt vanuit het geleefde en beleefde geloof de theologie kritisch te doordenken.

De verwantschap en herkenning met de Vrije Universiteit lijkt er in de tijd volop te zijn. De Vrije Universiteit ontstond door particulier initiatief en wilde geen inmenging van de staat. Precies daarom ook vluchtten die eerste baptisten uit Engeland. Zij streden voor de vrijheid van geloven en geweten. De Vrije Universiteit kwam tot stand met hulp van een grote achterban die met centen en stuivers (in de bekende VU-busjes) de universiteit mogelijk maakte. Ook de realisatie van een eigen Baptistenseminarium (in 1958) kostte de gemeenschap geld en toewijding.

Het verhaal dat het Baptistenseminarium nu over zichzelf vertelt is onlosmakelijk verbonden met de Vrije Universiteit (met een ‘eigen’ bijzonder hoogleraar). Het Seminarium heeft haar eigenheid (uniciteit) doordat zij nadruk legt op gemeentetheologie en studenten bewust wil maken van hun keuzes in leven en geloven. Door de kleinschaligheid zoeken docenten met studenten naar de betekenis van het persoonlijk geloof anno 2017 in openheid met de cultuur waarin we leven en waarbinnen we relevant willen zijn.

Die ‘baptist way’ van theologiseren past op een Universiteit die drie kernwaarden als uitgangspunt heeft geformuleerd: ‘verantwoordelijk, open en persoonlijk’. Daaraan kan het Seminarium zich volop verbinden en op haar eigen wijze inhoud geven. Nu we elkaar de vraag stellen ‘wie we zijn’ als faculteit, laten we dan met die waarden hoog in het vaandel de samenhang met het verleden blijven zoeken en elkaar ruimte bieden om op een open en persoonlijke wijze samen te theologiseren met waardering voor ieders eigenheid. Laten we dus oog houden voor zowel de continuïteit als de uniciteit van de Vrije Universiteit en de samenwerkende partners en zo werken aan ‘zorg voor het verhaal’. Overigens dát is de titel van dat mooie boek… 

Wout Huizing
docent en supervisor Baptistenseminarium